یکشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۶
  • :
  • :

تاریخچه فیلـم مستند

دانلود مستند فارسی

تاریخچه فیلم جذاب مستند
اساسا فیلـم های اولیه تاریخ سینما را باید فیلـم های مستند نامید. برادران لومیر ( Lumiere ) در شروع کارشان سری فیلم جذاب ساختند که همگی را از زندگی روزمره مردم تهیه و تولید کرده بودند برای مثال ورود قطار به ایستگاه ( ۱۸۹۵) یا خروج کارگـران از کارخانه ( ۱۸۹۵) . در این بین در آمریکا هم ادیسون همکارانش فیلم زیبا هایی از اتفاقاتی که در محل کارشان می گذشت ، می گرفتند. همچنین در کشورهای دیگر نیز به محض آنکه مالک این صنعت می شدند کارشان را باتهیه و تولید این گونه فیلم جالب ها شروع می کردند.
برادران لومیر این فیلـم ها را وقایع اتفاقیه ( Actualites ) می نامیدند.

اما TV مستند به معنا مفهوم امروزی آن با فیلم جالب نانوک شمالی ( ۱۹۲۲- Nanook of the North ) ساخـته رابرت فلاهرتی شروع شد. نانوک شمالی به نوعی مستند داستانی بود. رابرت فلاهرتی ، یک معدن شناس بود که در منطقه قطب شمال کانادا کار می کرد. زندگی سخت اسکیموهای ساکن در آن محل توجه او را جلب کرد. او در سال ۱۹۲۰ به آن محل رفت تا در میان خانواده اسکیمو زندگی نماید از زندگی هـر روز این مردم فیلم دیدنی بگیرد. او بعد از ۱۶ ماه با فیلـم های گرفته شده به آمریکا بازگشت ، فیلم جالب ها را تدوین کرد فیلم جالب ی مستند به نام نانوک شمالی به مدت ۷۵ دقیقه فراهم کرد. این فیلـم هم مورد توجه منتقدان هم مورد توجه تماشاگـران قرار گرفت. یکی از دلایل موفق یت نانوک شمالی در آن بداعت و غرابت آن بود ، زیرا این فیلم زیبا نخستین آشنایی مردم معمولی با اسکیموها و زندگی آنها بود. از طرف دیگر شیوه فیلم دیدنی برداری تدوین فیلم جالب بوسیله فلاهرتی ، در این فیلـم منحصر به فرد جالب بود. نانوک شمالی به نوعی راه را جهت اکران فیلم زیبا های مستند دیگری که درمورد زندگی مردم مختلف تهیه و تولید شده بودند باز کرد.

موفق یت فیلم زیبا نانوک شمالی و نرخ اندک تولید آن صنعت تلویزیون آمریکا را بر آن داشت که به فیلم زیبا مستند بیشتر تذکر نماید . در همین زمان شرکت پارامونت ( Paramont Pictures ) سفارش تهیه و تولید فیلم زیبا دیگری از این نوع را به فلاهرتی داد دست او را در گزینش محل و موضوع کاملا باز گذاشت. حاصل این قرارداد فیلم زیبا موانا ( ۱۹۲۶) بود. موانا مستندی شاعرانه از زندگی مردم جزایر دریای جنوب در ساموا بود. تولید و ساخت این فیلم جذاب ۲۰ ماه به طول انجامید. فلاهرتی در این فیلم جذاب از نگاتیوهای پانکروماتیک استفاده کرد که تازه به بازار آمده بودند و به همه طیف های رنگی قابل دید حساس بودند همچنین او از عدسی تله فتو برای ایجاد عمق میدان ، بسیار زیاد مصرف کرد. این فیلم دیدنی از طرف منتقدان تمجید شد اما از طرف تماشاگـران عادی چندان با استقبال رو به رو نشد.
بعد از این فیلم جذاب فلاهرتی چند مستند دیگر ساخت ، اما سرانجام سیـستم استودیویی هالیوود با دخالت هایش تاکید بیش از میزان بر روی تهیه و تولید مستندهای تجاری او را ناامید کرد او هم به انگلستان مهاجرت کرد.

گرچه فیلم زیبا های فلاهرتی از پیش پروگرام ریزی شده و حتی گاه تست شده بودند اما دستاوردهای درخشانی به حساب می آمدند که شیوه های مختلف زندگی را نشان می دادند در آنها کار هنرمندانه خلاقانه ای در زمینه انتخاب فضا ، کار با دوربین ندوین به چشم می خورد.

جنبش مهم دیگر در عرصه مستند سازی در دهه ۲۰ میلادی و در شوروی جریان داشت سردمدار آن ژیگاورتوف ( Dziga Vertov ) بود. ژیگاورتوف در ۱۹۱۸ ، یعنی در اوج درگیری های داخلی شوروی بعد از فروپاشی حکومت تزاری به عنوان تدوینگر حلقه های خبری کار می کرد. ورتوف در شروع به همین راضی بود که فیلم جالب ها را صرفا به صورت فرد دی و مفید سر نماید اما رفته رفته دست به تجربه هایی زد تا از طریق تدوین بر شدت بیان فیلم دیدنی ها بیفزاید.

از آنجا که ورتوف از طرفداران نظام نو بود تجربه هایش از جانب کمیته TV ی حکومت جدید پشتیبانی می شد ، به همین خاطر ورتوف گروه کوچکی از مستندسازان جوان و طرفدار را جمع کرد و نام گروه خود را کینو کی ( Kinoki ) به معنای سینما – چشم ( Cinema – Eyes ) ، گذاشت. دیدگاه مهم این گروه بر این عقیده استوار بود که وسائل سینما ( منظور دوربین ) ، برای مرمت واقعیت ، چنانکه بر ما ظاهر می شود توانایی مطلق دارد و دیگر اینکه ، ضرورت دارد تا این واقعیت به وسیله تدوین بازآرایی ، به یک همه ت بیانی مجاب کننده برسد. ورتوف این نظریه را کینو – گلاز ( Kino – Glaz ) به معنای دوربین – چشم ( Camera – Eyes) نامید و نقش مهمی در زیبا یی شناسی تدوین ادا کرد.

مدتی بعد از به قدرت رسیدن لنین به مفهوم در سال ۱۹۲۲ ، ورتوف سلسله حلقه های خبری – مستند که آگاهانه سر هم شده بودند عرضه کرد این مجموعه را کینو – پراودا ( Kino – Pravda ) به معنای سینما – حقیقت نامید. بیست سه فیلم زیبا سینما – حقیقت ورتوف که بین سال های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۵ تهیه و تولید شد جنبه های وسیع و گوناگون تکنیک های تجربی او را در بر داشتند. در بین آثار ورتوف ، کامل ترین و با اهمیت زیاد ترین فیلم جالب او مرد دوربین به دست ( ۱۹۲۹- The Man With A Movie Camera) است. این فیلـم تمام جنبه های تدوین کار با دوربین را که تا آن وقت در سینمای صامت شناخته شده بود به کار گرفته است ، تا زندگی در جریان طبیعی را در روز عادی در مسکو ، از طلوع خورشید تا غروب به تصویر بکشد.

بعد از فلاهرتی ورتوف سرشناس ترین نام در تاریخ TV مستند جان گریرسون است. گریرسون در انگلستان کار می کرد. TV انگلستان از همان ابتدای ظهور سینما در این کشور، توجه خاصی به فیلـم های مستند داشت.
گریرسون بسیار زیاد بر روی فیلم زیبا های مستند و مونتاژی شوروی ( به مخصوص آثاز ورتوف ) کار کرد. او تعدادی از جوانان مشتاق را دور هم جمع کرد ، از عبارت ، رابرت فلاهرتی را که به انگلستان مهاجرت کرده بود دعوت به همکاری کرد. آنها نهضتی به راه انداختند که آن را مستند سازی مسئولانه ( Socially Commited ) می نامیدند. گریرسون گروهش طی ده سال در حدود سیصد فیلم دیدنی عرضه کردند. فیلم زیبا های این گروه ، زندگی مردم انگلستان را به تصویر می کشید موارد موارد اجتماعی را بیان می کرد. در این فیلم زیبا ها ، تکنیک های چشم گیری به کار رفته است ، اما در این فیلم جذاب ها بیش از موارد هنری زیبا یی شناختی ، جنبه روش ی و خبری آنها ارزش دارد. آنها همچنین در زمان جنگ ، مستندهای بهتر و در خور تذکر ی ساختند. از عبارت فیلـم های مستند مهم قابل تذکر این گروه می توان به رانده شدگان ( ۱۹۲۹- Driifters ) ساخـته جان گریرسون ، سرچشـم ه ( ۱۹۳۱- Upstream ) تهیه و تولید آرتور آلتن ( Arthur Elton ) ، بریتانیای صنعتی ( ۱۹۳۳- Industrial Britain ) تولید و ساخته فلاهرتی آواز سیلان ( ۱۹۳۴- Song Of Ceylon ) ساخـته بازیل رایت ( Basil Wright ) و پست شبانه ( ۱۹۳۶- Night Mail ) تهیه و تولید بازیل رایت و هری وات ( Harry Watt ) اشاره کرد. ضروری به ذکر است این گروه پر شور در دهه چهل از هم پاشید.
انگلستان امروز نیز یکی از کشورهای مهم تولید کننده فیلم دیدنی های مستند است.

چشـم گیر ترین گسترش ای که از آن زمان به بعد در TV مستند رخ داده ، بی تردید بیان شدن سینما – وریته ( Cinema – Verite ) در فرانسه TV بی واسطه ( Direct Cinema ) در آمریکا ، هر دو در دهه ۱۹۶۰ بوده است. هر دوی این جنبش ها تحت تاثیر فیلـم ها و آثار مستند تلوزیونی قرار داشتند در شکل گیری آنها ، ورود دوربین ها و ضبط صوت های سبک ، عدسی زوم فیلم جذاب های حساسی که در نور طبیعی هم قابل استفاده هستند نقش مهمی داشته است.

سینما – وریته عبارتی است فرانسوی معادل سینما – حقیقت به رشته فیلـم های مستندی اطلاق می شود که به دوربینی سبک و قابل حمل مضامینی انگیخته اتکا دارند که از پیش طرح ریزی نشده باشند. سینما – وریته عبارتی است که ژانروش ( Jean Rouch ) جهت توصیف فیلم دیدنی وقایع نگاری یک تابستان ( ۱۹۶۱) که با همکاری ادگار مورن ( Edgar Morin ) ساخـته بود آن را از اولین فیلـم های سینما – وریته می دانند به کار برده است. اصول تئوریک و علمی سینما وریته تا میزان بسياري به آثار ژیگاورتوف تا میزان کمتری به فیلم جذاب های رابرت فلاهرتی متکی است. تکنیک بارز در سینما – وریته ، انجام گفت و گوهای بی مقدمه و آنی جهت ارزیابی مساله مورد نظر است. از دیگر فیلـم سازان فرانسوی بیان سازنده فیلم جذاب های سینما – وریته می توان به کریس مارکر ( Chris Marker ) ماریو روسپولی ( Mario Ruspoli ) اشاره کرد. خیلی مهم ترین اثر تولید شده این مکتب هم اندوه و ترحم ( ۱۹۷۰- ) تهیه و تولید مارسل افولس ( Marsel Ophuls ) است.

TV بی واسطه ، نامی بود که آلبرت مایزلز ( Albert Maysles ) ، مستند ساز بیان آمریکایی آن را به این سری فیلم جذاب ها داد علت این نامگذاری آن بود که برداشت بی واسطه آنی و موثق آنها را انعکاس دهد. در این گونه فیلم دیدنی ها نیز مانند سینما – وریته ، پروگرام ریزی قبلی طرح ماجرایی از پیش طراحی شده وجود ندارد. با اهمیت ترین فیلم دیدنی ساز این جنبش فردریک وایزمن ( Frederick Wiseman ) است از آثار خیلی مهم او می توان به دبیرستان ( ۱۹۶۸- High School ) اشاره کرد.

گر چه تولید فیلـم های مستند ، به خاطر عدم نمایش عمومی آنها ( زیرا تماشاگر عام ندارند و از نظر تجاری چندان خوب نیستند ) ، با اشکال رو به رو است اما برخي از آنها چنان تصویر تکان دهنده ای از جهان زندگی ارائه کرده اند که اکران عمومی انها بسیار زیاد خوب یت آمیز بوده است ، که در این بین می توان به فیلم جذاب بخش هارلن آمریکا ( ۱۹۷۵- Harlan County, U.S.A ) ساخـته باربارا کاپل ( Barbara Kopple ) که درباره اعتصاب معدن چیان است اشاره کرد.

احتمالا ، دیگر جنبش خاصی را در زمینه مستندسازی شاهد نباشیم ، اما در نقاط مختلف جهان مستندهای بسیار زیاد ارزنده ای ساخـته می شوند که آینده فیلـم مستند را کماکان تضمین می کنند ، به برای در سال های اخیر با پیچیده تر شدن مناسبات سیاسی مستندهای سیاسی طرفداران بسياري یافته در این بین فردی که بیش از تمام به شهرت رسیده مایکل مور ( Michael Moore ) است به برای با دو مستند سیاسی اش یعنی بولینگ جهت کلمباین ( ۲۰۰۲- Bowling for Columbine ) و فارنهایت ۱۱/۹ ( ۲۰۰۴- Fahrenheit 9/11 ) . در این بین بایستی از گادفری رجیو ( Godfrey Reggio ) هم نام برد رجیو سه گانه درخشانی دارد به نام های کویانس کاتزی ( ۱۹۸۳- Koyaanisqatsi ) پوآک کاتزی ( ۱۹۸۸- Powaqqatsi ) نوکای کاتزی ( ۲۰۰۲- Naqoyqatsi ) که به اضافه برخورداری از مولفه های فیلم زیبا مستند در واقع فیلـم ی کاملا طراحی شده ، با موسیقی خاص زیبا فیلم زیبا برداری و تدوین درخشان در نهایت برخوردار از مضامین فلسفی است.

انواع فیلم دیدنی مستند

۱ـ‌ مستندنمایشی/قوم‌محور اروپایی
آدم ‌شناسی از وقت پیدایش به مفهوم ۱۸۵۰ تا حدود ۱۰۰ سال به معرفت بوبین آمریکا، آفریقا و آسیا پرداخت. احتمال دارد بتوان گفت که آدم ‌شناسی حاصل شوک ناشی مشاهده برخورد با مردمی بود که کاملا مفرق از زندگی و ساختارهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی… اروپاییان بودند. آدم ‌شناسی در حدود ۱۰۰ سال چه در دوره‌ای که آدم ‌شناسان بر روی اسناد گردآوری شده بوسیله جهان گردان، میسیونرها، بازرگانان.. کار می‌کردند و چه در نسل دوم که آدم ‌شناسان به میدان رفتند همـواره بر روی متمایز بودن دیگری تاکید داشتند. روش‌های این دوره ناشی تقویت کننده رابطه سلطه بین پژوهشگر موضوع بود.
TV مستند در حدود ۵۰ سال بعد از آدم ‌شناسی در ابتدا به عکس کشیدن مردم خودی پرداخت اما زیاد زود در مواجه با سینمای داستانی که قهرمانانش از بین مردم آمریکایی و اروپایی بودند شبیه آدم ‌شناسان به زندگی غریب مردم بومی پرداختند.
سبک تلویزیون مستند در این دوره شرح ی / نمایشی است. فیلم دیدنی ‌ساز بعد از ورود به میدان و معرفت جامعه از افراد می‌خواهد تا عین عمل را در مقابل دوربین ثابت‌ مرمت کنند.
قدیم از روابط سلطه که افراد را وادار به پذیرش چتین روشی می‌کند، سنگینی دوربین‌های فیلم جذاب ‌برداری استفاده از اینروش است. وسایل فیلم جذاب ‌برداری در این دوره خیلی سنگین و حجیم می باشند امکان جابه‌جایی آن‌ها بسیار زیاد اندک است و‌ تعداد راش‌ها محدود است، در نتیجه فیلـم ‌ساز قرصت تجربه ندارد افراد بایستی کاملا همآهنگ خواسته وی عمل کنند. مستند نمایشی را به همین دلیل می‌توان نوعی مرمت واقعیت دانست، زیرا فیلم زیبا ‌ساز بعد از معرفت جامعه تعیین کردن آنچه می‌خواهد به تصویر بکشد از افراد میخواهد تل عملی که هـر روز ه انجام می‌دهند یک‌بار دیگر در مقابل دوربین انجام دهند. سلطه فیلم زیبا ‌ساز بر موضوع در روش روایت معین است: در زمان صامت میان‌نویس‌ها از زبان یک دانای کل بیان‌ می‌شدند و با ورود صدا به حوزه سینما نیز یک مرد سفیدپوست (ولوم خداوند) به توضیح وقایع می‌پرداختو بومیان خود به شرح اعمال نمی‌پرداختند.
۲ـ‌ سینمای مشاهده‌گر/ پرداختن به خود
وقایع دهه ۷۰ میلادی برای هر دو حوزه آدم ‌شناسی و سینمای مستند بسیار زیاد تاثیرگذار بود.
در حوزه آدم ‌شناسی بعد از جنگ جهان ی دوم استقلال مستعمرات آدم ‌شناسان مجبور به باز‌گشت به سرزمین و تحقيق مردم شدند.
مستندسازان با اختراع دوربین‌های سبک قابل حمل توانستند دست به تجربه‌های ی بزنند. فیلم دیدنی سازان با این دوربین‌ها توانستند آزادانه‌تر لحظه‌ها را ثبت کنند.
TV مشاهده‌گر را سینمای تعلت ی، مستقیم یا حقیقت نیز می‌نامند، زیرا در اینروش به دلیل سبک ارزان شدن امکانات فیلـم برداری فیلم جذاب ساز از امکان زیاد مدت در میدان برقراری رابطه‌ای مبتنی بر احترام صمیمیت احترام با افراد برخوردار است. کوچک شدن دوربین به عنوان موقعیت کالبدی نامانوس نیز علت مهمی است که درجه حساسیت تصنعی بودن رفتار کنشگـران را كم شدن می‌دهد. در نتیجه آن چه ثبت می‌شود حاصل تعلت فیلم زیبا ساز کنشپرهزینه است. فیلم دیدنی ساز هر آنچه را می‌بیند بدون تمایزگذاری ثبت می‌کند و بعد در وهله تدوین بر اساس خط روایی صحنه‌های مورد نظر را انتخاب می‌کند.
۳ـ‌ مستند اول شخص
ورود دوربین‌های کوچک خانگی انقلابی در TV مستند به وجود آورد زیرا با حذف فیلم جذاب ‌ساز، خود و دیگری یکی شدند و در این دشواری پرداختن به خود به بهتر ی معین شد. در این نحوه فرد هر آنچه را بخواهد و از هربخش از واقعیت که بر زندگی وی تاثیرگذار بوده‌است جهت روایت انتخاب می‌کند. فیلم زیبا تهیه و تولید شده با سبک مستند اول شخص البته اگر چه کیفیت پایینی دارد ولی به دلیل ویژگی – نشان دهنده آن بسیار زیاد جذاب و ارزشمند است.
نباید چنین تصور کرد که چنین فیلـم ‌هایی کاملا شخصی فاقد اهمیت ارزیابی اجتماعی می باشند بلکه مستند اول شخص به بیان دوره‌های مهم زندگی افراد که متاثر از شرایط جامعه هستند ، مهمترین وقایع اجتماعی ـ سیاسی را روایت می‌کند.
۴ـ‌ مستند شاعرانه
این سبک از مستند سازی نیازمند تجهیزات فیلم جالب ‌برداری بسیار زیاد پیشرفته است. زیرا الویت اول در سبک شاعرانه تاثیرگذاری از طریق برانگیختن حس زیبا یی شناختی است.
۵ـ‌ مستند انعکاسی(چند رگه‌ای)
این سبک ترکیبی از تمام شیوه‌های تولید و ساخت مستند است به این ترتیب نه تنها با جذاب‌ترین روش بلکه با تاثیرگذارترین نوع فیلـم مستند مواجه هستیم زیرا در هر بخش از مستند بر طبـق نیاز از تاثیرگذارترین روش استفاده می‌شود و به این ترتیب مهمترین بیشترین مطالب ممکن روایت می‌شود. مستندهای مایکل‌ مور مانند بولینگ برای کلمباین یکی از فیلم زیبا ‌های مستند چندرگه‌ای است.
ـ‌ فیلم جالب اتنوگرافیک
تهیه و تولید فیلم دیدنی اتنوگرافیک فرایندی مشابه پژوهش آدم ‌شناختی را حاوی می‌شود. نکته قابل تذکر در این سبک موقعیت فیلم زیبا ساز/ پژوهشگر است .در طول تاریخ تولید و ساخت قیلم‌های اتنوگرافیک تنها شخصی مانند ژانراهنمای توانسته است این دو موقعیت را به یکسان و به برترین شکل انجام دهد در میانبقیه فعالان این حوزه با غلبه یکی از این دو جنبه روبه‌رو هستیم. به همین دلیل خوبتر است برای تهیه و تولید فیلم زیبا اتنوگرافیک مستندساز و آدم ‌شناس در کنار یکدیگر باشند.
سازنده فیلم زیبا اتنوگرافیک با حضـور زیاد مدت معرفت عمیق تمام جانبه جامعه دقیقا می‌داند که می‌خواهد چه چیزی را روایت نماید .
فرق فیلم جذاب اتنوگرافیک با مستند شرح ی در این است که فیلـم ‌ساز از افراد نمی‌خواهد تا واقعیت را برای او گیم کنند بلکه به دلیل معرفت متقابل بین او و گروه و تا میزانی عادی شدن وی این امکان جهت وی به وجود می‌آید که از جریان واقعی فیلم دیدنی میگیرد و برخلاف مستند مشاهده‌گر همه صحنه‌ها آگاهانه ثبت می‌شود




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان خرید فیلترشکن خرید vpn خرید vpn ارزان خرید vpn خرید vpn
سوپروب close
خرید بک لینک